Sáng 11.4 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có buổi làm việc với Bộ GD-ĐT. Cùng đi với Thủ tướng có lãnh đạo các Bộ: Nội vụ, Kế hoạch đầu tư; Tài chính, Lao động- Thương binh và xã hội; Khoa học công nghệ, Công nghiệp... và Ban Khoa giáo Trung ương, Ban Tư tưởng, Văn phòng Chính phủ.
Về phía Bộ GD-ĐT có Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, Trần Hồng Quân, các Thứ trưởng, lãnh đạo các vụ chức năng, đại diện một số trường ĐH tiêu biểu ở Hà Nội...
Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã báo cáo với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng những nhiệm vụ và giải pháp phát triển GD-ĐT năm 2007 và kế hoạch đến năm 2010.
Đánh giá chung tình hình thực hiện giai đoạn I (2001-2005) và chiến lược phát triển GD 2001-2010, báo cáo nêu rõ: Chất lượng giai đoạn I đã có chuyển biến một bước, nhưng chưa cơ bản (đến năm 2005 mới thay được SGK của 6 lớp trong tổng số 12 lớp của GD phổ thông; tỷ lệ giảng viên là tiến sỹ trong các trường ĐH giảm, năm 2002 là 14,2%, năm 2005 là 12,43%; việc nghiên cứu khoa học trong các trường ĐH chưa có tiến bộ đáng kể...); Việc phổ cập THCS được triển khai mạnh mẽ, quy mô đào tạo đại học tăng nhanh, song sự thiếu hụt nhân lực trình độ cao phục vụ phát triển kinh tế và quản lý nhà nước ngày càng tăng, GD chuyên nghiệp có biểu hiện trì trệ (tỷ lệ thu hút HS trong độ tuổi vào các trường trung cấp chuyên nghiệp năm 2005 đạt 1% trong khi chỉ tiêu là 100%), bệnh thành tích trong GD phổ thông có chiều hướng gia tăng; Việc đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình đào tạo được triển khai ở các cấp chủ yếu ở nội dung đào tạo, việc đổi mới phương pháp chưa cơ bản, thống nhất, đồng bộ. Việc quản lý hệ thống GD chưa có chuyển biến đáng kể, không theo kịp sự phát triển của thực tiễn.
Báo cáo cũng dành một phần quan trọng để đưa ra các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển GD-ĐT năm 2007 và kế hoạch đến năm 2010. Trong đó, nhiệm vụ của ngành GD năm 2007 và những năm tiếp theo là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện hệ thống GD quốc dân, thực hiện Luật GD 2005, Nghị định 75/2006/NĐ-CP của Chính phủ, Nghị quyết của Quốc hội về phát triển kinh tế xã hội và Chương trình công tác năm 2007 của Chính phủ, nhiệm vụ năm học 2006-2007 của Bộ GD- ĐT. Năm nhóm giải pháp trọng tâm để thực hiện các nhiệm vụ giai đoạn 2007-2010 đã được nêu trong Chương trình công tác năm 2007 của Bộ GD-ĐT, bao gồm:
Thứ nhất, chăm lo và đầu tư cho phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý GD với hàng loạt các nhiệm vụ cụ thể như: Thành lập Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý GD thuộc Bộ GD-ĐT (đã có Quyết định của Thủ tướng); Xây dựng đề án tăng lương cho đội ngũ nhà giáo trong giai đoạn 2007-2010, trình Thủ tướng Chính phủ vào tháng 4-2007; Triển khai chương trình xây dựng nhà công vụ cho giáo viên bằng ngân sách nhà nước và huy động sự đóng góp của xã hội (dự kiến trong năm 2007 sẽ huy động mỗi CB- GV đóng góp 1 ngày lương đủ để xây dựng được 1000 nhà công vụ cho giáo viên vùng khó); Xây dựng và triển khai chương trình đào tạo 20.000 tiến sĩ từ 2007-2020 để nâng cao chất lượng đội ngũ GV trong các trường ĐH cả nước, hướng tới chỉ tiêu: 30% giảng viên các trường ĐH có trình độ tiến sĩ vào năm 2015 (trong số đó có 1000 tiến sĩ sẽ được cử đi đào tạo ở nước ngoài...
Thứ hai, triển khai mạnh mẽ yêu cầu tổ chức đào tạo theo nhu cầu xã hội: Yêu cầu khái quát của GD bậc phổ thông là GD-ĐT để các em HS có phẩm chất, năng lực làm người công dân VN trong đầu thế kỷ 21; ở bậc ĐH, CĐ, TCCN: GD-ĐT để có việc làm, có nghề hiệu quả cho bản thân và xã hội, có nhân cách VN, tự tin và chủ động trong hội nhập.
Hình thành các tổ chức và cơ chế phù hợp để dự báo nhu cầu lao động trình độ ĐH, CĐ, TCCN (Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực thuộc Viện Chiến lược và CTGD) và phối hợp các cơ sở GD để đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp, các cơ quan một cách kịp thời (Trung tâm cung ứng nhân lực thuộc các tỉnh với sự hợp tác của Đoàn TNCS HCM, Bộ Lao động- TB&XH, các khu công nghiệp....) Thông qua các biện pháp trên góp phần hình thành thị trường lao động năng động, hiệu quả, đặc biệt đối với lao động có trình độ cao...
Thứ ba, nâng cao hiệu quả hoạt động GD-ĐT, hiện đại hóa GD với chi phí thấp: Triển khai quyết liệt, thực chất cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong GD”, vận dụng một cách phù hợp với hoàn cảnh các địa phương, các trường, từng bước chuyển sang khắc phục các tiêu cực khác trong nhà trường và cơ quan quản lý ngành GD-ĐT; Đổi mới phương pháp dạy học, khuyến khích tự học và vận dụng sáng tạo ở HS, SV. Đổi mới cách ra đề thi, đánh giá kết quả học tập. Từ 3.2007, tiến hành xây dựng ngân hàng đề thi cho các môn ở từng khối lớp để các trường khai thác, sử dụng cho HS luyện tập cách học và vận dụng sáng tạo các nội dung đã được học tập; Điều chỉnh lịch học và nghỉ học của HS từ năm 2007-2008 nhằm giảm áp lực học tập cho HS...
Thứ tư, đổi mới cơ chế tài chính của nền GD, thực hiện xã hội hóa mạnh mẽ GD-ĐT: Tăng ngân sách cho GD-ĐT và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Thực hiện phân bổ kinh phí theo nguyên tắc công khai, hiệu quả, cạnh tranh, gắn kết giữa chi của các địa phương. Tập trung đầu tư cho GD thuộc vùng Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam bộ, các huyện, xã khó khăn; Hình thành hệ thống học phí mới, làm tăng thu cho hệ thống GD, tăng sự công bằng trong cơ hội học tập, hình thành hệ thống cho vay để học nghề, TCNN, CĐ, ĐH (sẽ trình Chính phủ vào tháng 6.2007); Hoàn thiện các cơ sở pháp lý và chính sách để phát triển hệ thống các trường ngoài công lập, khuyến khích đầu tư nước ngoài vào GD- ĐT bằng các chính sách khuyến khích đề đất đai, vốn, hỗ trợ đào tạo GV...
Thứ năm, thực hiện phân cấp và quản lý theo tiêu chí chất lượng, tiến hành cải cách hành chính mạnh mẽ: Xây dựng và công bố các tiêu chí về chất lượng trường ĐH, CĐ, TCCN và trường phổ thông, tiêu chí về chất lượng chương trình đào tạo, chất lượng NCKH, tiêu chí chất lượng đội ngũ GV các bậc học; Phân cấp cho HĐND các tỉnh quyết định việc dạy thêm, học thêm, phát triển GD phổ thông và tiến tới là phát triển dạy nghề; Thực hiện việc nâng cao tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các trường ĐH, CĐ, TCCN, dạy nghề (tự quyết định chỉ tiêu tuyển sinh theo tiêu chí chất lượng và lộ trình triển khai do Nhà nước quy định từ 2007-2010). Tăng cường quản lý cấp phát bằng tốt nghiệp; Chuẩn bị tích cực để tiến tới tổ chức một kỳ thi quốc gia có kết quả tin cậy làm cơ sở cho xét tốt nghiệp THTP và xét chọn vào các trường ĐH, CĐ, TCCN tuyển chọn (do các trường thực hiện); Thực hiện cải cách hành chính từ năm 2007: Cơ chế một cửa một dấu từ tháng 4.2007 tại Bộ GD-ĐT, tin học hóa quản lý nhà nước các cơ sở và hệ thống GD-ĐT.
Bộ GD-ĐT cũng đề nghị Thủ tướng ủng hộ và hỗ trợ ngành GD-ĐT triển khai một số giải pháp có tính đột phá, trong đó có những giải pháp quan trọng như: Đề nghị Chính phủ cho phép kéo dài thời gian giảng dạy đối với giảng viên có trình độ tiến sĩ và phê duyệt đề án đào tạo 20.000 tiến sĩ giai đoạn 2007-2020; Đề án tăng lương cho đội ngũ nhà giáo giai đoạn 2007-2010. Thầy cô giáo được hưởng phụ cấp thâm niên; ủng hộ chủ trương tổ chức một kỳ thi quốc gia; Hỗ trợ kinh phí cho các địa phương khó khăn để chi cho việc bồi dưỡng hè nhằm khắc phục tình trạng HS yếu kém, HS “ngồi nhầm lớp”; Cho phép ngành GD-ĐT tổng kết hình thành và đóng góp của các trường HS giỏi, trường chuyên, trường năng khiếu, từ đó đề xuất một chương trình bồi dưỡng và sử dụng tài năng trẻ; Đồng ý chủ trương xây dựng chương trình quốc gia 10 năm tăng cường nâng cao hiệu quả đào tạo và sử dụng tiếng Anh và ngoại ngữ thông dụng khác; ủng hộ triển khai đào tạo theo 10 chương trình tiên tiến của nước ngoài tại 9 trường đại học và chương trình thu hút cán bộ khoa học trình độ cao ở nước ngoài; Tăng ngân sách hoặc bảo lãnh cho vay để xây dựng các ĐH trọng điểm, ĐH đẳng cấp quốc tế; Nhà nước tập trung đầu tư vào khu vực miền núi, khó khăn; Khuyến khích tư nhân đầu tư vào GD...
Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Chính phủ biểu dương những thành tựu mà ngành GD-ĐT đạt được trong giai đoạn vừa qua, Thủ tướng khẳng định: GD-ĐT đã có những đóng góp xứng đáng vào sự phát triển mọi mặt của đất nước.
Thủ tướng cũng đánh giá cao hơn 40 giải pháp cụ thể mà Bộ GD-ĐT đưa ra trong Chiến lược phát triển GD 2001-2010 và nhắc nhở: Thời gian trôi qua rất nhanh, khi đã tìm ra được giải pháp là phải thực hiện bằng được và làm có kết quả. Việc dành 20% Ngân sách nhà nước để đầu tư cho GD-ĐT là quyết tâm lớn của Đảng, Nhà nước. Cộng với sự nỗ lực của toàn ngành, của toàn dân, ngành GD-ĐT đã có những bước phát triển đáng kể, đã hình thành được một hệ thống GD quốc dân cơ bản đồng bộ. Tuy nhiên, không thể chỉ dừng ở đó mà cần phải đầu tư liên tục về mọi mặt để nâng cao chất lượng. Mặc dù chất lượng GD của chúng ta hiện còn nhiều vấn đề phải bàn nhưng chúng ta cũng phải tự hào rằng với ngân sách ít ỏi như vậy chúng ta vẫn đưa GD phát triển đáng kể, đáp ứng được nhu cầu của 23 triệu người đi học. Sản phẩm đào tạo của nước ta cũng được xã hội chấp nhận. Nhiều nước bạn đánh giá cao chất lượng HS của Việt Nam, nhiều tập đoàn kinh tế lớn của thế giới tại Việt Nam cũng cho rằng: Nguồn nhân lực của chúng ta hoàn toàn có thể đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng nếu đào tạo gắn với nhu cầu xã hội, nâng cao trình độ ngoại ngữ.
Về những kiến nghị của Bộ GD-ĐT với Chính phủ, Thủ tướng khẳng định sự đồng tình, ủng hộ cao với hầu hết các nhóm giải pháp và hứa sẽ cùng với các Bộ, ngành có liên quan bàn bạc cụ thể hơn để đưa các giải pháp này vào thực tiễn. Thủ tướng ủng hộ đề án đào tạo 20.000 tiến sĩ của Bộ GD-ĐT và yêu cầu phải có lộ trình thực hiện bằng được. Phải xây dựng được những bộ giáo trình chuẩn trên cơ sở những chương trình tiên tiến của thế giới. Xây dựng hai trường ĐHQG của Hà Nội và TP.HCM trở thành hai trung tâm đào tạo ngang tầm với thế giới mà SV ở đó tốt nghiệp ra trường có thể làm việc ở bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Nếu cần thiết, Chính phủ sẽ hỗ trợ kinh phí để mua lại các chương trình tiên tiến của nước ngoài.
Về Đề án tăng lương cho nhà giáo mà Bộ GD-ĐT đang xây dựng, Thủ tướng Chính phủ khẳng định: Việc tăng lương cho nhà giáo để họ có thể sống bằng lương và gắn bó, tâm huyết với nghề là rất cần thiết. Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính cân đối lại ngân sách để từ năm 2008- 2010 có thể tăng ngân sách cho GD trên mức 20% như hiện nay nhằm thực hiện việc tăng lương cho nhà giáo.
Về kỳ thi quốc gia sau THPT, Thủ tướng nhắc nhở Bộ GD-ĐT cần cân nhắc, đối chiếu với điều kiện thực tế của Việt Nam, lấy ý kiến rộng rãi của mọi tầng lớp nhân dân trước khi đưa ra quyết định chính thức.
Thủ tướng cũng đồng ý với việc hỗ trợ kinh phí cho các địa phương khó khăn để chi cho việc bồi dưỡng hè nhằm khắc phục tình trạng HS yếu kém, HS “ngồi nhầm lớp”. Thủ tướng cho rằng: Phải tạo điều kiện cho các em có một tấm bằng thật để vào đời trước đòi hỏi của xã hội.
Nhóm PVGD (Theo gdtd.com.vn)
